Samenleven in diversiteit op school

Jongeren op school

Omgaan met moeilijke situaties vereist een aanpak ‘op maat’. Elke school, elke klas, elke leerkracht, elke leerling is anders. Elke situatie verdient specifieke aandacht: op zijn minst een luisterend oor en een onbevooroordeelde kijk.

 

Verschillende talen, culturen, levensstijlen, gedachten en identiteiten kruisen elkaar dagelijks, zeker in onze hoofdstad. Steeds meer kinderen en jongeren vinden moeilijk hun plaats in die samenleving. Men kijkt hoopvol naar het onderwijs. Enerzijds is het voor een school een immense verrijking, anderzijds vraagt het aanpassingen waardoor men vaak met de handen in het haar zit.

Sommige situaties kunnen voorkomen worden door preventief te werken aan ‘samenleven in diversiteit’ en kinderen te vormen tot weerbare, zelfbewuste mensen.

Elke school kan op verschillende manieren werken aan ‘het samenleven in diversiteit’. Belangrijk hierbij is om vanaf de onthaalklas tot aan het secundair onderwijs, regelmatig en gevarieerd te werken rond maatschappelijke of actuele thema’s om jongeren te vormen tot weerbare burgers. Naast het aanleren van kennis en vaardigheden, schenk je best ook voldoende aandacht aan de identiteitsontwikkeling en de socialisatie van elke leerling.

Het is fijn voor leerlingen als hun achtergrond, hun leefwereld en de diversiteit deel wordt van de lessen. Ook het luisteren naar wat de leerlingen te zeggen hebben, zelfs als dat zou botsen met onze eigen kaders, is belangrijk. Het is die openheid die voor het minste weerstand zorgt. Als leerlingen zelf actief aan het werk worden gezet, mogen onderzoeken, verschillende verhalen of theorieën naast elkaar kunnen leggen, worden ze aan het denken gezet en wordt hun kritische geest getraind.

Concrete tips:

  • Zet meer in op het ontwikkelen van een eigen positief zelfbeeld en toekomst, op de veerkracht van  leerlingen.
  • Stimuleer het kritisch denken bij de leerlingen. 
  • Schenk binnen het luik sociale vaardigheden aandacht aan: praten over emoties, interculturele dialoog  en constructief communiceren bij conflicten.
  • Onderschat nooit hoeveel impact het kan hebben de prioriteit meer te verschuiven naar deze thema’s, hoeveel deugd het kan doen voor kinderen en jongeren om zich gehoord te voelen en zich goed te voelen in hun vel.
  • Geniet zélf ook mee want het doet ons allemaal deugd.
  • Werk elke dag aan een veilig klimaat binnen de klas en op school.  Samen kunnen we ervoor zorgen dat alle kinderen, jongeren én personeelsleden het gevoel hebben dat ze er mogen zijn. Het gevoel hebben met eender wat bij iemand terecht te kunnen, zich kwetsbaar durven en mogen opstellen, is voor hen van onschatbare waarde.
  • Luister naar en ‘ontvang’ uitingen van gevoelens of kritische gedachten.
  • Zoek samen naar oplossingen om uit moeilijke situaties te geraken. Op die manier ontstaat er verbinding en een wij-gevoel.

Meer lezen?

-      Handvatten voor de preventie, aanpak en omgang met radicalisering binnen onderwijs

-      Nieuwsbrief moeilijke thema’s

-      Blog “Werken rond moeilijke thema’s in de klas”

oor: Hannah Boakye, Tom Cornelis, Kathy Rosier