Omgaan met kansarmoede

Kansarmoede in Brussel

Een belangrijk luik binnen het kunnen omgaan met diversiteit is oog hebben voor kansarmoede. De armoedecijfers in Brussel zijn hoog: 30,9% in 2017 -volgens inkomens 2015- van de Brusselaars leeft onder de armoederisicogrens (in Vlaanderen is dit 10,5% in 2017, volgens inkomens 2015.  Wat betreft kinderen die worden geboren in een gezin zonder inkomen uit werk is dit in 2017 nog 23,6%, dus ook nog steeds 1 op 4.

In Brussel is armoede bovendien geografisch gespreid. In sommige wijken liggen de armoedecijfers beduidend hoger dan in andere. De werkloosheidsgraad is in Sint-Joost-ten-Node (26,0%)  is bijna drie keer groter dan in Sint-Pieters-Woluwe (9%).

Armoede is echter moeilijk te vatten in cijfers. Mensen in armoede ervaren immers niet alleen een gebrek aan financiële middelen. Ze worden uitgesloten op verschillende maatschappelijke domeinen: werk, gezondheid, onderwijs, huisvesting etc.. Vaak weegt de maatschappelijke uitsluiting veel zwaarder door dan de financiële moeilijkheden. 

Kansarmoede en onderwijs

Onderwijs wordt vaak gezien als hét middel tot sociale promotie. Door alle kinderen en jongeren kwaliteitsvol onderwijs te bieden, zou iedereen dezelfde kansen moeten krijgen op een succesvolle toekomst. Het onderwijs slaagt er echter nog onvoldoende in om de sociale kloof te dichten. Bepaalde uitsluitingsmechanismen zorgen er bovendien vaak voor dat onderwijsachterstand versterkt wordt doorheen de schoolloopbaan. Dit resulteert in een hoog percentage kansarme kinderen en jongeren dat spijbelt, moet zittenblijven, in het buitengewoon onderwijs terecht komt of ongekwalificeerd uitstroomt.

Kansarmoede aanpakken is geen opdracht van het onderwijs alleen. Scholen kunnen hier echter wel een belangrijke rol in spelen. Wanneer leerkrachten en schoolteams inzicht hebben in de leefwereld van kansarme gezinnen, kunnen ze hun onderwijspraktijk er beter op afstemmen en zo de leerkansen van hun leerlingen vergroten.

Het Onderwijscentrum Brussel ondersteunt leerkrachten en schoolteams om binnen hun school- en klaspraktijk geïntegreerd rekening te houden met kansarme leerlingen en ouders. Hierbij gaat de aandacht niet in de eerste plaats naar het financieel beleid van de school. Door te focussen op de leefwereld, de voorkennis en de ervaringskansen die kansarme leerlingen hebben, kan een rijk en motiverend leerklimaat gecreëerd worden.

Het Onderwijscentrum Brussel ondersteunt initiatieven die erop gericht zijn de ontwikkelingskansen van kinderen en jongeren in kansarmoede te vergroten. Dit gebeurt onder andere via het Platform Brede School. Vanaf september 2015 werkt het Onderwijscentrum Brussel mee aan de campagne 'Vroege Vogels', die ouders stimuleert om hun kinderen elke dag en op tijd naar school te laten gaan.

Meer lezen?

Hier vind je materialen en achtergrondinformatie over omgaan met kansarmoede in het onderwijs.