diversiteit

De aanslagen in Parijs hebben niemand onbewogen gelaten. In veel debatten wordt al snel naar het onderwijs gekeken om radicalisering bij kinderen en jongeren preventief aan te pakken. Die opdracht is echter niet vanzelfsprekend! En wat doe je met leerlingen die vragen hebben – of zich onveilig voelen... 

Het Onderwijscentrum Brussel werkt oa rond de inhoudelijke thema's "omgaan met diversiteit", "brede school", "ouderbetrokkenheid", "Kleur bekennen", "mediawijsheid" en wil in deze blogpost dan ook een kleine bijdrage leveren aan het debat door de weg te wijzen naar enkele interessante lessenpakketten of tips over hoe je zo’n moeilijk onderwerp aansnijdt in de (Brusselse) klas.

Lessenpakketten en didactische tips

Je kan het onderwerp vanuit verschillende invalshoeken aanpakken. Zo kan je vertrekken vanuit het onderwerp van de vrijheid van meningsuiting.  Mag je in België alles schrijven of zeggen wat je wil? Ook als je daarmee anderen kwetst? En mag je dan liegen? Bekijk zeker eens de website van Amnesty International België, zodat je zelf goed op de hoogte bent van de betekenis van vrijheid van meningsuiting en de manier waarop het vorm krijgt in de Belgische wetgeving. Op de website van Vormen vind je een uitgebreid en gevarieerd aanbod aan methodieken rond mensenrechten, van korte tips tot uitgewerkte spelmethodieken.

Een tweede invalshoek, is spreken over geweld en verslaggeving. Misschien hebben je leerlingen beelden gezien op televisie of via sociale media die hen bang maken. Deze zomer ontwikkelde het Nederlands platform Mijn Kind Online, in samenwerking met Mediawijzer.net de brochure 'Kinderen en oorlog in de sociale media'. Daarin wordt besproken hoe je geweldsbeelden met kinderen bespreekt.

Als je kindvriendelijke beelden zoekt over de aanslagen, ga dan een kijkje nemen op de website van Ketnet. Je vindt er de laatste updates over het onderwerp, maar ook een pagina met tips voor kinderen en jongeren over wat ze kunnen doen als ze zich bang voelen. Een van de tips is het Awel, het gratis en anoniem communicatiekanaal waar jongeren terecht kunnen met al hun vragen.

Het Nederlandse Nieuws in de klas biedt een verzameling van lessuggesties, praktijkvoorbeelden en blogs die een houvast kunnen geven om het nieuws te bespreken. Zo heeft Nieuws in de klas op 8 januari  een aantal algemene lessuggesties gepubliceerd die raken aan het onderwerp.

Je kan de lessen ook benaderen vanuit de invalshoek van humor en gepastheid. Wie zijn mening schriftelijk of mondeling uit, houdt steeds rekening met zijn doelpubliek. Zijn de cartoons  die Charlie Hebdo publiceerde grappig? Zijn ze controversieel? Is het gepast ze te publiceren?

Op (nieuws-)sites, zoals De Morgen en Buzzfeed, vind je cartoons die tekenaars maakten na de aanslagen. Maar je kan de cartoons uit Charlie Hebdo ook vergelijken met cartoons waarin gespot wordt met andere doelgroepen, zoals mensen met een beperking of holibi’s. In de nasleep van de aanslagen spraken veel komieken, zoals Nigel Wiliams en Alex Agnew, zich uit over het recht om te spotten. Beeld- en tekstmateriaal vind je onder andere op De Redactie. En op Thomas, het platform voor godsdienstonderwijs van de KULeuven, vind je materiaal om het te hebben over de link tussen religie en humor.

En tenslotte kan je spreken over racisme en discriminatieSchool zonder Racisme heeft op haar website een aantal tips verzameld voor een klasgesprek over racisme. Ook De Vreedzame School ontwikkelde lesmateriaal voor de lagere school. Fair Play van de Anne Frank Stichting is een educatieve game over discriminatie die jongeren met hun keuzes confronteert. Nog op de website van de Anne Frank Stichting vind je de training Begin bij jezelf. Hoe ga je als docent om met vooroordelen van jongeren? Wat kun je doen tegen discriminatie? En hoe kun je leerlingen corrigeren in en bewust maken van hun gedrag ten opzichte van anderen?

Wat de invalshoek ook is, het is steeds belangrijk dat je er aandacht voor hebt dat leerlingen de kans krijgen hun mening te vormen, naar hun medeleerlingen luisteren en respectvol met elkaar omgaan. De Koning Boudewijnstichting ontwikkelde de brochure De Wereld op je bord. Brandende kwesties, ontwijken of aanpakken? . De bundel omvat een leidraad, achtergrond en suggesties om gevoelige thema’s bespreekbaar te maken in de klas.

Ken je leerlingen! Ken je ouders!

Het is belangrijk dat je als leerkracht, vanuit je eigen invalshoek en domein, tijd maakt om over dit soort thema’s te spreken met je leerlingen. Jammer genoeg is de kous daarmee niet af. Dit soort onderwerpen vraagt om een veilig klasklimaat waarin leerlingen zich verbonden en betrokken voelen met de leerkracht en de medeleerlingen. Elke opgroeiende jongere is op zoek naar zijn eigen identiteit en in een grootstedelijke context als Brussel botst dat proces op verschillende uitdagingen. Elke leerkracht kan een gids zijn!

Ga ook niet alleen in gesprek met je leerlingen, maar ook met de ouders. Ook zij kunnen vragen hebben over veiligheid van hun kinderen en de manier waarop de school aan de slag gaat rond het onderwerp. Wees transparant, maar geef ouders ook de ruimte op samen na te denken.

Je staat er niet alleen voor…

Bedenk vooral dat je er als leerkracht of directeur niet alleen voor staat! Er zijn verschillende partners die je kunnen helpen, zoals Kleur Bekennen (die voor Brussel werkt vanuit het Onderwijscentrum Brussel).

  • Praat erover met je collega’s.
  • Praat erover met de andere partners van je Brede school.
  • Praat erover met andere directeurs.
  • Praat erover …

Wie op zoek in naar meer didactisch materiaal, verwijzen we graag door naar de Onderwijsbibliotheek van het Onderwijscentrum Brussel, waar ook materiaal te vinden is van Kleur Bekennen of naar Klascement.

Deel je ideeën of voorstellen over dit thema via comments!

Ellen Braet, educatief medewerker Kleur Bekennen OCB & Lisa Verhelst, onderwijsondersteuner OCB

Subscribe to RSS - diversiteit