teamdag

ondersteuners aan tafel

Wie in Brussel lesgeeft, kan niet om het thema meertaligheid. Hoe zorg je ervoor dat anderstalige kinderen het Nederlands zo goed mogelijk onder de knie krijgen? Hoe ga je om met de veelheid aan talen in je klas? Om scholen te ondersteunen in hun zoektocht naar antwoorden, verrichtte het Onderwijscentrum Brussel  al heel wat intern studiewerk rond meertalige taalontwikkeling en taaldidactiek voor anderstaligen. Op een interne teamdag voegden we nog een puzzelstukje toe. Verschillende experts kwamen ons inspireren rond de vraag: hoe kan je meertaligheid stimuleren én benutten op school?

De inhoud van de workshops was erg divers, maar 4 algemene uitgangspunten blijven ons bij:

  1. Bewust met meertaligheid omgaan is een must

De vele talen op onze scholen kan je niet negeren. Het is belangrijk om te zoeken naar een goede aanpak die je leerlingen zo ver mogelijk brengt. Kinderen en jongeren zijn heel flexibel in hun taalgebruik. Zij hebben verschillende taalrepertoires: ze spreken Nederlands op school, maar gebruiken andere talen thuis, in de vrije tijd, met familie en vrienden, … Al die talen maken deel uit van hun identiteit. Leerlingen moeten dit kunnen ervaren als een rijkdom. Hoe geven we hen die kans? Hoe kunnen we dat talig talent zo goed mogelijk ontwikkelen

  1. De leraar speelt de hoofdrol

Als leraar ben je de sleutel voor een goede taalverwerving. Je kan daarbij ook de (meer)talige bagage van leerlingen benutten als didactisch kapitaal. Als een leraar kan zorgen voor verbanden tussen de thuistaal en de schooltaal, creëert dat krachtige cognitieve leermomenten. Je hoeft daarvoor als leraar de thuistaal helemaal niet te spreken. Laat bijvoorbeeld de leerlingen eens iets voorbereiden in hun thuistaal, of laat ze voor elkaar vertalen. Dat is niet gemakkelijk, omdat je het gevoel hebt dat je wat controle verliest. Leraren die op deze manier thuistalen gebruiken in de klas, geven als tip om dat gevoel van controle wat te durven loslaten en vertrouwen te geven aan kinderen.

  1. Nood aan veel energie in beleid en afspraken

Als je met de talen van je leerlingen aan de slag wilt, volstaat het niet om afspraken te maken en enkele acties op te zetten. Werken rond meertaligheid is een continu proces en een blijvende uitdaging. Ouders daarbij betrekken is cruciaal. Ook zij hebben bepaalde opvattingen over taal en onderwijs. Sensibiliseer en informeer hen rond het belang van meertaligheid, de rol van de moedertaal, hoe zij hun kind kunnen ondersteunen, …

  1. Meertaligheid is geen zwart-witkwestie

Alle wegen leiden naar Rome. Het doel blijft: onze leerlingen maximale ontwikkelingskansen bieden. Maar dat kan op heel veel verschillende manieren, ook op vlak van meertaligheid. Talensensibilisering, het gebruiken van thuistalen in de klas, immersieonderwijs aanbieden, je energie richten op een krachtige didactiek om het Nederlands zo goed mogelijk aan te leren, … De context van de school, het draagvlak en de visie van het schoolteam zijn doorslaggevend voor de keuzes die gemaakt worden. Er is geen ‘goede’ of ‘slechte’ keuze, zolang die structureel ingebed wordt in het schoolbeleid en een krachtige leeromgeving.

Bedankt aan prof. dr. Piet Van Avermaet (Steunpunt Diversiteit en leren), em. prof. dr. Ludo Beheydt, Sofie Jonckheere (RIC Foyer), Ayse Isçi en Sara Gielen (Pedagogische Begeleidingsdienst Gent), Marijn Brouckaert (Stichting Lezen), Erika Vandeplas (GBS De Kriek, Schaarbeek), Helena Van Driessche en Lionel Mouilaard (Meertalig Atheneum Woluwe) voor de interessante dag!

Omgaan met meertaligheid blijft voor het Onderwijscentrum Brussel een belangrijk thema. Binnen onze ondersteuningstrajecten en vormingen komt dit steeds op een geïntegreerde manier aan bod. Wie hierover meer achtergrondinformatie wil, kan verder lezen op de pagina meertaligheid

Ook in het nieuwe bestuursakkoord  van de Vlaamse gemeenschapscommissie krijgt meertaligheid een belangrijke plaats.

kind aan t spelen

Omgaan met kansarmoede op school blijft een actueel thema. Schoolteams zoeken naar een goede aanpak om kinderen en jongeren in armoede de beste kansen te geven. Het Onderwijscentrum Brussel wil hen hierbij ten volle ondersteunen. Op onze jaarlijkse teamdag ‘Armoede & Onderwijs’ op 23 mei 2014 verdiepten we ons met alle collega’s in dit thema.

De input kwam van intern studiewerk (themagroep armoede) en externe sprekers. Vzw De Link werkt met ervaringsdeskundigen in de armoede en sociale uitsluiting. Dankzij getuigenissen kregen we zicht op hoe mensen in kansarmoede hun schooltijd beleefden. Bind-Kracht focuste meer op gekleurde armoede, een onderwerp dat in het superdiverse Brussel zeker relevant is.

Een handleiding voor omgaan met kansarmoede hebben we niet gekregen. Wel enkele belangrijke vertrekpunten.

Onderwijs en leraren kunnen en moeten het probleem van armoede niet oplossen
Armoede gaat over uitsluiting op meerdere domeinen: werk, huisvesting, sociaal netwerk, cultuur, gezondheid,… Als leerkracht heb je geen invloed op die ruime context. Door kwaliteitsvol onderwijs te bieden, met respect voor alle leerlingen en hun ouders, kan je leerlingen wel de kracht geven om later zelf de cirkel te doorbreken.

Interactie tussen leerkracht en leerling is cruciaal
De wereld van de school en die van kinderen/jongeren in kansarmoede is heel erg verschillend. De twee partijen kennen elkaar vaak ook niet goed. Daarom is het belangrijk om in dialoog te gaan met leerlingen en met hun ouders. Een positieve, respectvolle houding is daarbij van cruciaal belang.

Iedereen ziet de wereld door zijn eigen bril
Ouders, leerkrachten, leerlingen, directies,… iedereen bekijkt de wereld op een eigen manier. Dat is ook zo wanneer het gaat over ‘school’ en ‘leren’. Ons referentiekader bepaalt wat we belangrijk vinden en helpt ons om beslissingen te nemen. Het wordt beïnvloed door onze eigen (onderwijs)ervaringen en opvoeding, onze vrienden en kennissen, de media, onze leefomgeving enz. Om op een positieve manier in interactie te gaan met elkaar, is het belangrijk om bewust te blijven van die verschillende referentiekaders.

Omgaan met kansarmoede blijft voor het Onderwijscentrum Brussel een belangrijk thema. Binnen onze ondersteuningstrajecten en vormingen komt dit steeds op een geïntegreerde manier aan bod. Wie hierover meer achtergrondinformatie wil, kan verder lezen op omgaan met diversiteit.

Subscribe to RSS - teamdag