Zomerschool 2016- Een 'eye-opener'

kinderen cirkustechnieken

Karolien pikte ook de vormingsdag voor begeleiders van anderstalige nieuwkomers mee. "Eén van de opdrachten binnen de vorming was op basis van fiches van fictieve kinderen te reflecteren over hoe jij als begeleider voor een veilige omgeving voor deze kinderen zou zorgen. Nadien werden talen en gewoonten uit de verschillende landen van de deelnemertjes onder de loep genomen en werden belangrijke verschillen met de West-Europese cultuur bekeken. Daarbij kwamen verrassende zaken uit de bus en ook op gebied van taal waren er voor mij enkele 'eye-openers'." 

Taalverwerving de hele dag door

De kinderen hadden doorheen het activiteitenaanbod niet eens in de gaten dat ze met taalverwerving Nederlands bezig waren. Ook buiten de activiteiten; bijvoorbeeld tijdens de ochtendopvang, tussen de activiteiten door, merk je als begeleider veel spreekkansen. Elke interventie met een kind alleen of in groep, om het ijs te breken tijdens een ruzie,... kan je gericht met taal bezig zijn.

Soms liggen de verwachtingen op gebied van taal nét iets te hoog voor bepaalde kinderen -vb: specifieke woordenschat rond circusdieren- en moet de activiteit lichtjes worden aangepast. De angst om fouten te maken in het Nederlands zet soms een rem op de spontaniteit van de kinderen en daar moet je als begeleider oog voor hebben, volgens Karolien. 

Drie vierde van de leeftijdsgroep waar Karolien voor stond was uit Syrië afkomstig. Af en toe werd de moedertaal als hulp ingeroepen, maar die werd niet zo vaak gebruikt want de opdracht blijft het Nederlands bijschaven.

Talenten komen naar boven

"Tijdens de knutselactiviteit werd duidelijk dat enkele kinderen de opdracht niet correct hadden begrepen. Om een afgewerkt muziekinstrument te hebben, moesten zij hun flesjes eerst bekleven met crêpepapier en nadien verf aanbrengen. Waar veel van onze kinderen het daar al zouden opgeven, namen zij de flesjes in de hand, zochten een leuk kleurtje uit en gingen vol nieuwe moed aan de slag."

"Zonder het eerst te beseffen, ving ik een stuk van een gesprek op over 'geloof'. De meesten waren moslim maar er was ook iemand die katholiek is opgevoed en twee Indische kinderen die hun geloof voorstelden aan de groep. Ze stelden elkaar vragen die volwassenen niet meer durven stellen en ze luisterden ook aandachtig naar elkaars antwoorden. Het mooiste in dat moment vond ik het respect dat ze toonden ten aanzien van elkaar. Ik koester dat moment, waar ze niet alleen aan taalverwerving werkten maar ook aan integratie en respect en dat op een heel ongedwongen manier."

"Tijdens de workshops circustechnieken kwam naar boven dat een aantal kinderen al een achtergrond van jongleren en andere coördinatieactiviteiten hadden. In plaats van aan de kant te zitten mokken of de activiteit te saboteren, gebruikten ze hun talent om de vaardigheden bij de andere kinderen aan te wakkeren."

"De ouders zijn de Nederlandse taal niet machtig en kinderen pikken taal snel op. Dat maakt soms dat ze door hun ouders als tolk worden opgevorderd en komt er veel verantwoordelijkheid op hun schouders terecht. 'Onbezorgd kind kunnen zijn', is voor hen niet altijd een realiteit."

"Een aantal kinderen zijn waarschijnlijk al heel jong in aanraking gekomen met muziek spelen. Dat bleek tijdens een rondleiding in het Muziekinstrumentenmuseum. Wanneer ze de instrumenten mochten uitproberen, zag je hen groeien en blinken van geluk en viel de mond van de gids open! Er waren echte natuurtalentjes bij. Wat me ook opviel, was het respect voor het materiaal. Ook tijdens de heen- en terugweg was er geen geklaag. Er werd gelachen en gebabbeld en geen enkele keer kwam de vraag of ze nog lang moesten stappen."

Tussen de regels

"Kinderen hebben soms geen lunchpakket mee. We losten dit op door onopvallend extra brood en beleg te voorzien. Twee meisjes kwamen ziek naar de Zomerschool. De ouders kozen toch voor de opvang want daar kregen de dochters fruit en fruitsap, wat zij niet konden bieden.

Dat jongens zich tijdens een spel extra competitief manifesteren, heeft ook een achtergrond. Wanneer begeleiders luid roepen op de kinderen, heeft dit vaak een averechts effect. Negatieve aandachtszoekerij moeten we negeren en positieve aandacht doen werken, via het geven van taken en rollen binnen de groep.

Een jongen had steeds de reflex om hardhandig 'zijn bal' bij zich te houden. Door aandacht en erkenning te geven aan de context van die jongen, werd dit gedrag omgebogen en begreep hij dat al het spelmateriaal van de Zomerschool er voor alle kinderen was. Iedereen moet delen en erover communiceren want niemand is daar om bezit van anderen weg te nemen. Veel kinderen hebben in bepaalde contexten zaken verkregen via de vuisten eerder dan via communicatie. Het is belangrijk om hen te ondersteunen zodat zij ook die sociale vaardigheden onder de knie kunnen krijgen."

"Ik heb geleerd om tussen de regels te lezen. Vluchtelingen zijn mensen die de moed gevonden hebben om elders een nieuw leven op te bouwen. Het gaat om ouders die ook het beste willen voor hun kinderen, net zoals wij. Ze doen dat met veel doorzettingsvermogen, dankbaar voor elke kans die ze krijgen. Intussen dragen de kinderen veel verantwoordelijkheid op hun schouders en zeker met hun mentale bagage is dit geen sinecure. Ik begon aan de Zomerschool met gemengde gevoelens en een klein hartje maar heb ze afgesloten met een groot hart dat nog meer openstaat."

Uit: 'Verslag Zomerschool Week 4", door Karolien Ronse