ICT & mediawijsheid

Digitale vaardigheden in het Brussels onderwijs

In Brussel wordt één op vier kinderen geboren in een kansarm gezin. Tussen kansrijke en kansarme gezinnen is er een digitale kloof. Deze kloof zit niet enkel in de toegang tot ICT, want die kloof is de laatste jaren afgenomen. Wel zit er nog een kloof in het gebruik van ICT. Zo kennen mensen met een lagere opleiding minder vaak de mogelijkheden van digitale tools. Daarnaast stijgt het gebruik van verschillende onlinetoepassingen naarmate de opleiding.

In Brusselse klassen zijn de verschillen tussen leerlingen heel groot. Leerkrachten kunnen digitale media gebruiken om te differentiëren in deze superdiverse klassen. Digitale media zijn ook een middel om verdere doelen te bereiken. Een leerling die een vlog maakt over een klasproject bijvoorbeeld zet digitale vaardigheden in, maar ook talige competenties.

Het is belangrijk dat leerkrachten de kans grijpen om digitale media in te zetten. Zo verbreden ze de leefwereld van de kinderen. Daarnaast zorgen ze ervoor dat de kinderen hun kennis van de wereld vergroten. Digitale media zijn voor álle kinderen een venster op de wereld.

Het Onderwijscentrum Brussel wil:  

  • leerlingen vaardig maken in het omgaan met ICT & media en hen digitale vaardigheden aanleren
  • leerkrachten competent maken in het gebruik van ICT & media om andere doelen te bereiken en andere basisvaardigheden aan te leren, bijvoorbeeld leesvaardigheid bevorderen en betrokkenheid verhogen

Digitale geletterdheid

Vanuit de 21ste–eeuwse vaardigheden of sleutelcompetenties vallen ICT en mediawijsheid onder het begrip digitale geletterdheid:

  • basiskennis ICT: kennen van en kunnen omgaan met basisbegrippen en functies 
  • computational thinking’: kunnen denken in processen om problemen met  ICT-technieken en -gereedschappen op te lossen
  • mediawijsheid:
    • bewust en kritisch kunnen omgaan met media in een complexe, veranderende en gemediatiseerde wereld, bijvoorbeeld privacy, veilig internet, informatievaardigheden, beeldgeletterdheid
    • actief en creatief kunnen deelnemen aan de digitale samenleving, bijvoorbeeld coderen, gamen, sociale media
  • informatievaardigheden: een informatiebehoefte kunnen signaleren en analyseren en op basis hiervan relevante informatie kunnen zoeken, selecteren, verwerken en gebruiken

Digitale onderwijsprojecten met steun van de VGC

  • KLIK: 6 digitale uitdagingen voor scholen 
  • Bruzzket: verhalen uit Brussel voor en door leerlingen
  • DataBuzz: een educatielab om met scholieren te werken aan datageletterdheid

Achtergrondinformatie

Het competentiemodel van mediawijs.be. Dit model is niet specifiek afgestemd op onderwijs, maar is een goede houvast.

Eindtermen ICT in het onderwijs

Leerplannen lager onderwijs per net: 

Kennisnet, digitale geletterdheid: portaalsite met achtergrondinformatie, resultaten van onderzoek, podcasts, leidraden, good practices …

ICT-praktijkdag: jaarlijks event met workshops voor en door leerkrachten

Petra Verreth en Karoo Beheydt, onderwijsondersteuners van het Onderwijscentrum Brussel, schreven enkele artikels over het gebruik van ICT in een krachtige leeromgeving.

Verreth, P. & Beheydt, K. (2010). "Communiceren met computers (PDF 3,90 MB)". In: School- en klaspraktijk 206, 32-42.  

Verreth, P. & Beheydt, K. (2008). "ICT als leermiddel in een krachtige taalleeromgeving (PDF 353 KB)". In: Vanhooren, S. & Mottart, A. (red.) (2008). Bundel 22. Tweeëntwintigste Conferentie van het Schoolvak Nederlands. Gent: Academia Press.

Literatuurtips Onderwijsbibliotheek

  • VAN HOECKE Laure, (W)onderwijze media, kaders, praktijken en tools voor een mediawijs onderwijs, Politeia 2017
  • Mediawijs.be bracht een 7-tal Mediawegwijzers uit die telkens een bepaald aspect van mediawijsheid kort situeren, ook te vinden in onze Onderwijsbibliotheek
  • MIJLAND Erno, Smihopedia, aan de slag met social media in het onderwijs, Middelbeers 2012
  • Handboek digitale geletterdheid 2017-2018

Catalogus bekijken of inschrijven voor de nieuwsbrief? Ga naar onze Onderwijsbibliotheek