Omgaan met kansarmoede

Kansarmoede in Brussel

Een belangrijk luik binnen omgaan met diversiteit is oog hebben voor kansarmoede. De armoedecijfers in Brussel zijn hoog: in 2017 leeft 30,9%  van de Brusselaars onder de armoederisicogrens (volgens inkomens 2015).  In Vlaanderen is dit 10,5% in 2017 (volgens inkomens 2015).  Kinderen die in Brussel geboren worden in een gezin dat geen inkomen heeft uit werk, is in 2017 23,6%, dus 1 op 4.

In Brussel is armoede bovendien geografisch gespreid. In sommige wijken liggen de armoedecijfers beduidend hoger dan in andere. De werkloosheidsgraad is in Sint-Joost-ten-Node (26,0%)  is bijna drie keer groter dan in Sint-Pieters-Woluwe (9%).

Armoede is echter moeilijk te vatten in cijfers. Mensen in armoede ervaren immers niet alleen een gebrek aan financiële middelen. Ze worden uitgesloten op verschillende maatschappelijke domeinen zoals werk, gezondheid, onderwijs, huisvesting. Dikwijls weegt de maatschappelijke uitsluiting veel zwaarder door dan de financiële moeilijkheden. 

Kansarmoede en onderwijs

Onderwijs wordt gezien als hét middel tot sociale promotie. Door alle kinderen en jongeren kwaliteitsvol onderwijs te bieden, zou iedereen dezelfde kansen krijgen op een succesvolle toekomst.

Het onderwijs slaagt er echter nog onvoldoende in om de sociale kloof te dichten. Bepaalde uitsluitingsmechanismen zorgen er voor dat onderwijsachterstand versterkt wordt doorheen de schoolloopbaan. Dit resulteert in een hoog percentage kansarme kinderen en jongeren dat spijbelt, moet zittenblijven, in het buitengewoon onderwijs terechtkomt of ongekwalificeerd uitstroomt.

Kansarmoede aanpakken is geen opdracht van het onderwijs alleen. Wanneer leerkrachten en schoolteams inzicht hebben in de leefwereld van kansarme gezinnen, kunnen ze hun onderwijspraktijk er beter op afstemmen. Zo vergroten ze de leerkansen van hun leerlingen.

Kansarmoede en het Onderwijscentrum Brussel

Het Onderwijscentrum Brussel ondersteunt leerkrachten en schoolteams om binnen hun school- en klaspraktijk geïntegreerd rekening te houden met kansarme leerlingen en ouders. Hierbij gaat de aandacht niet in de eerste plaats naar het financieel beleid van de school. Door te focussen op de leefwereld, de voorkennis en de ervaringskansen van kansarme leerlingen, creëer je een rijk en motiverend leerklimaat.

Het Onderwijscentrum Brussel ondersteunt initiatieven die erop gericht zijn de ontwikkelingskansen van kinderen en jongeren in kansarmoede te vergroten. Dit gebeurt onder andere via het Platform Brede School. Vanaf september 2015 werkt het Onderwijscentrum Brussel mee aan de campagne 'Vroege Vogels', die ouders stimuleert om hun kinderen elke dag en op tijd naar school te laten gaan.

Meer lezen?

Hier vind je materialen en achtergrondinformatie over omgaan met kansarmoede in het onderwijs.