Transities

Kinderen en jongeren maken in hun leerloopbaan verschillende transities mee. Ze gaan vanuit de thuisomgeving of de voorschoolse opvang naar het kleuteronderwijs, stappen over naar de lagere school en leren studiekeuzes maken in het secundair om zo later te kiezen voor een bepaald beroep of verdere opleiding. Deze transitiemomenten hebben een impact op de ontwikkeling van kinderen en jongeren. Het is essentieel om als school voldoende aandacht te besteden aan die momenten. Kinderen en jongeren komen keer op keer terecht in een nieuwe omgeving, met nieuwe gezichten, andere verwachtingen ...

Kinderen en jongeren die opgroeien in kansarmoede, zijn bij deze overgangen kwetsbaar. De invloed van hun socio-emotionele status en van de grootstedelijke context speelt een rol bij het maken van belangrijke keuzes. We streven naar warme en veilige overgangsmomenten en een gedragen proces door de verschillende leerjaren heen.

Kinderen en jongeren staan centraal. Hun noden en behoeftes zijn het uitgangspunt bij elk transitiemoment. We focussen op de loopbaancompetenties en op de talentontwikkeling van de leerlingen. Die competenties en ontwikkeling versterken kan alleen als we de leerlingen kennen en hun brede ontwikkeling meenemen in het hele proces. Kinderen en jongeren moeten een sterk zelfinzicht ontwikkelen om de keuzes in hun leerloopbaan zelfstandig te kunnen maken. 

© Lander Loeckx

(School)transities

Het Onderwijscentrum Brussel (OCB) werkt rond zes transities:

  • van voorschoolse omgeving (thuisomgeving of kinderopvang) naar kleuteronderwijs
  • van kleuteronderwijs naar lager onderwijs
  • van lager onderwijs naar secundair onderwijs
  • van de eerste graad naar de tweede graad
  • van de tweede graad naar de derde graad
  • van secundair onderwijs naar vervolgonderwijs of arbeidsmarkt

Elke transitie vergt een specifieke aanpak. Toch zijn er ook een aantal gemeenschappelijke elementen die we zien terugkeren: het belang van een warme overgang, het kind of de jongere staat centraal, de ouders betrekken in het proces ... Het is belangrijk dat we het hele traject van de leerlingen in hun schoolloopbaan bekijken. Het gaat daarbij niet alleen over transities op school, maar ook daarbuiten, bijvoorbeeld naar de arbeidsmarkt of hogere studies.

© Lander Loeckx

Betrokkenheid van ouders

Gedragen keuzes rond transities kunnen pas gemaakt worden als je ook de ouders erbij betrekt. Alle ouders willen het beste voor hun kind. Zowel ouders als scholen hebben verwachtingen en vragen. De informatie die we geven vanuit de school, moet laagdrempelig en duidelijk zijn. Het is belangrijk dat er voldoende (in)formele momenten zijn waarop ouders, leerkrachten en leerlingen samen in gesprek gaan over de leerloopbaan. In die gesprekken komen de concrete verwachtingen aan bod die ouders, leerkrachten en leerlingen van elkaar hebben. Dit moet best zo vroeg mogelijk in het schooljaar gebeuren. Liefst in het 1ste trimester van het schooljaar waarin een transitie wordt gemaakt. Op die manier is er voor leerlingen en ouders tijd om na te denken over het transitiemoment en om zich voor te bereiden.

Op de website www.communicerenmetouders.be vind je concrete materialen en praktijkvoorbeelden voor de overgangen van de voorschoolse omgeving naar kleuteronderwijs en van kleuteronderwijs naar lager onderwijs. Je vindt er onder andere een checklist om een interactieve ouderbijeenkomst te organiseren. 

© Lander Loeckx

Generatie BXL

Generatie BXL is een nieuw online platform en verzamelt het aanbod in Brussel rond talentontwikkeling, studie- en schoolkeuze, beroepen- en loopbaanbegeleiding. 

Generatie BXL bundelt het volledige aanbod voor Nederlandstalige scholen in Brussel rond de 7 loopbaancompetenties

  • Generatie BXL promoot en stroomlijnt het bestaande aanbod en werkt samen met organisaties om het aanbod te verruimen.
  • Generatie BXL biedt concrete tips en ondersteuning voor leerkrachten per onderwijsniveau.
  • De leerlingen kunnen aan de slag met de SELFIX, een online instrument om te bouwen aan de leerloopbaan.

Het aanbod richt zich tot de leerlingen van het 5de en 6de leerjaar lager onderwijs t.e.m. de 3de graad secundair onderwijs.

In het schooljaar 2023-2024 ligt de focus op het lager onderwijs. Geleidelijk breidt het traject uit naar de hogere leerjaren van het secundair onderwijs tot de overstap naar de arbeidsmarkt of het hoger onderwijs.